تداخل دارویی آهن : قرص آهن را با چه داروها و غذاهایی نباید خورد؟

تا چه میزان در مورد تداخل دارویی آهن اطلاعات دارید؟ قرص آهن یکی از رایجترین مکملهایی است که برای درمان فقر آهن تجویز میشود، اما بسیاری از داروها و حتی بعضی مواد غذایی میتوانند بر نحوه جذب آن اثر بگذارند. این تداخلها همیشه خطرناک نیستند، اما اگر نادیده گرفته شوند، ممکن است باعث کاهش اثربخشی درمان شوند.
در این مطلب از مجله مدیناست بهطور دقیق به تداخل دارویی آهن میپردازیم، توضیح میدهیم قرص آهن را با چه چیزهایی نباید مصرف کرد و چگونه میتوان مصرف داروها و مکملها را طوری تنظیم کرد که جذب آهن بهتر انجام شود.
تداخل قرص آهن با مواد غذایی و نوشیدنیها
تداخل قرص اهن با مواد غذایی یکی از مهمترین دلایلی است که باعث کاهش جذب آهن و طولانیشدن روند درمان کمخونی میشود. بسیاری از خوراکیها دارای ترکیباتی هستند که با آهن واکنش میدهند یا مسیر جذب آن را مسدود میکنند. اگر بدانید قرص آهن را با چه چیزهایی نباید خورد، میتوانید جذب آهن را چندین برابر افزایش دهید و از افت سطح هموگلوبین جلوگیری کنید.

در ادامه یک جمعبندی دقیق و قابلفهم از مهمترین غذاها و نوشیدنیهایی که جذب آهن را کم میکنند آورده شده است:
| دسته غذایی / نوشیدنی | نمونهها |
| لبنیات و منابع کلسیم | شیر، پنیر، ماست، مکمل کلسیم، نوشیدنیهای غنیشده با کلسیم |
| چای و قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار | چای سیاه، چای سبز، قهوه، نسکافه |
| غلات کامل و حبوبات (فیتات) | نان سبوسدار، عدس، لوبیا، نخود، سویا |
| سبزیجات پُراگزالات | اسفناج، ریواس، چغندر، کاکائو |
| تخممرغ | تخممرغ آبپز، نیمرو |
| غذاهای پُرفیبر | سبوس، جو دوسر، دانهها و غلات کامل |
| فرآوردههای سویا | شیر سویا، توفو، سس سویا |
در ادامه، برای هر دسته غذایی توضیح دادهایم که چرا تداخل ایجاد میشود و راهحل صحیح مصرف چیست.
۱) لبنیات و منابع کلسیم
در لبنیات مقدار زیادی کلسیم وجود دارد. کلسیم یکی از قویترین موانع جذب آهن است و در روده کوچک با آهن رقابت جذب ایجاد میکند. به همین دلیل، مصرف همزمان شیر، ماست، پنیر یا مکمل کلسیم باعث کاهش قابلتوجه جذب آهن میشود. به همین خاطر بهتر است:
- میان مصرف آهن و لبنیات حداقل ۲ ساعت فاصله قرار دهید.
- اگر مکمل کلسیم مصرف میکنید، آن را در ساعات عصر یا شب بخورید و قرص آهن را صبح ناشتا مصرف کنید.
این بخش یکی از رایجترین انواع تداخل دارویی آهن است.
۲) چای، قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار
چای و قهوه سرشار از تاننها و پلیفنولها هستند. این ترکیبات با آهن ترکیب شده و کمپلکسهای نامحلول میسازند؛ یعنی آهن وارد خون نمیشود. مطالعات نشان میدهد چای همراه وعده غذایی میتواند جذب آهن را تا ۶۰ الی ۷۰٪ کاهش دهد. به همین خاطر بهتر است:
- چای، قهوه یا نسکافه را یک ساعت بعد از مصرف آهن بنوشید.
- اگر کمخونی شدید دارید، چای را بین وعدهها مصرف کنید.
۳) غلات کامل و حبوبات (فیتاتها)
حبوبات و غلات کامل حاوی ترکیبی به نام فیتات (Phytate) هستند. فیتاتها با آهن غذا و مکمل واکنش داده و ساختاری تشکیل میدهند که بدن قادر به جذب آن نیست. بهتر است:
- قرص آهن را جدا از وعدههایی که شامل نان سبوسدار، عدس، لوبیا یا سویا هستند مصرف کنید.
- ویتامین C همراه غذا (مثل آبلیمو تازه) میتواند اثر فیتات را تا حدی کاهش دهد.

۴) سبزیجات پُراگزالات
سبزیجاتی مانند اسفناج، ریواس و چغندر سرشار از اگزالات هستند. اگزالاتها با آهن کمپلکس نامحلول تشکیل میدهند و این امر مانع رسیدن آهن به جریان خون میشود. برای جلوگیری از تداخل دارویی آهن با سبزیجات بهتر است:
- بین مصرف آهن و غذاهای پُراگزالات ۲ ساعت فاصله بگذارید.
- اگر رژیم شما گیاهی است، همراه آهن ویتامین C مصرف کنید تا جذب بهتر شود.
۵) تخممرغ
تخممرغ حاوی پروتئینی به نام فسفوپروتئین (Phosvitin) است که میتواند به آهن متصل شود و میزان جذب آن را کاهش دهد. حتی یک عدد تخممرغ آبپز میتواند جذب آهن را تا ۲۸٪ کم کند. به همین خاطر باید:
- تخممرغ را در وعدهای جدا از زمان مصرف آهن استفاده کنید.
- کسانی که روزانه چند عدد تخممرغ مصرف میکنند باید زمانبندی مکمل را دقیقتر رعایت کنند.
۶) غذاهای پُرفیبر
فیبر بالا باعث میشود محتویات روده سریعتر عبور کنند. این سرعت بالا فرصت کافی برای جذب آهن ایجاد نمیکند و در نتیجه آهن کمتر وارد خون میشود. به همین خاطر برای جلوگیری از تداخل دارویی آهن با غذاهای پرفیبر بهتر است”
- آهن را با معده نسبتاً خالی مصرف کنید.
- حداقل ۱–۲ ساعت بعد از خوردن غذاهای پُرفیبر (مثل سبوس، جو دوسر و دانهها) آهن مصرف شود.
۷) محصولات سویا
سویا ترکیباتی مانند فیتاتها و برخی پروتئینهای مهارکننده جذب دارد. این ترکیبات میتوانند آهن را به شکل نامحلول درآورند. از این رو
- فاصله مناسب (حدود ۲ ساعت) میان مصرف آهن و شیر سویا، توفو یا دیگر محصولات سویا ضروری است.
تداخل دارویی قرص آهن با مکملها
مصرف همزمان قرص آهن با بعضی مکملها میتواند باعث کاهش جذب آهن یا اختلال در اثرگذاری داروهای دیگر شود. بسیاری از افراد بدون آگاهی، آهن را همراه زینک پلاس، مولتیویتامین یا مکملهای کلسیم مصرف میکنند و همین موضوع باعث میشود درمان کمخونی کندتر پیش برود.

در جدول زیر، مهمترین مکملهایی که باعث تداخل دارویی آهن میشوند، آمده است:
| نام مکمل | تداخل دارد؟ | نوع تداخل |
| کلسیم | بله | کاهش جذب آهن |
| زینک / زینک پلاس | بله | رقابت برای جذب در روده |
| مولتیویتامینها | بله (نوعی) | وجود کلسیم، منیزیم یا زینک |
| ویتامین D | خیر | تداخل مستقیم ندارد. |
| امگا 3 | خیر | تداخل جذب ندارد. |
| ویتامین C | خیر | جذب آهن را افزایش میدهد. |
| منیزیم | بله | رقابت جذب |
| مس / منگنز | ممکن است | اختلال در تعادل عناصر کممقدار |
تداخل دارویی آهن با کلسیم
کلسیم یکی از مهمترین عواملی است که میتواند جذب آهن را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. زمانی که آهن و کلسیم همزمان مصرف میشوند، هر دو برای ورود از مسیرهای جذب در روده رقابت میکنند و نتیجه این میشود که آهن کمتر وارد جریان خون شود. به همین دلیل بسیاری از افراد که دچار کمخونی هستند، با وجود مصرف مکمل آهن، بهبودی کافی را مشاهده نمیکنند.
مصرف همزمان قرص آهن با کلسیم، چه از طریق مکمل، چه از طریق لبنیات، باعث افت محسوس جذب میشود و میتواند روند درمان کمخونی را طولانیتر کند.
راهحل
- میان مصرف آهن و کلسیم حداقل ۲ ساعت فاصله قرار دهید.
- بهترین الگوی مصرف: آهن صبح ناشتا – کلسیم شب.
- مولتیویتامینهایی که کلسیم دارند نیز باید جدا از آهن مصرف شوند.
تداخل دارویی زینک با آهن
زینک و آهن برای گیرندههای جذب در روده رقابت دارند و به همین دلیل مصرف همزمان زینک و آهن باعث میشود جذب هر دو کاهش پیدا کند. تداخل دارویی زینک پلاس با آهن نیز دیده میشود.
بسیاری از کاربران در مورد «مصرف همزمان قرص آهن با زینک» سؤال دارند زیرا معمولاً هر دو را برای تقویت بدن مصرف میکنند. اما همزمانی آنها ممکن است باعث ادامه کمخونی و حتی کاهش اثر زینک در بهبود ریزش مو شود.
راهحل
- زینک را دو ساعت بعد از آهن مصرف کنید.
- بهترین الگو: آهن صبح – زینک شب.
در مجله مدیناست بخوانید: بهترین قرص آهن برای ریزش مو کدام است؟
تداخل دارویی قرص آهن و مولتی ویتامین
مولتیویتامینها اغلب حاوی ترکیباتی مانند کلسیم، منیزیم و زینک هستند؛ و هر سه عنصر با آهن رقابت میکنند. بنابراین، مصرف همزمان قرص آهن و مولتی ویتامین باعث کاهش جذب آهن و کاهش اثربخشی مولتیویتامین میشود.
این تداخل در مولتیویتامینهای بارداری و کودکان اهمیت بیشتری دارد، چون محتوای مواد معدنی در آنها بالاتر است.
راهحل
- مولتیویتامین را ۲–۳ ساعت جدا از آهن مصرف کنید.
- معمولاً بهترین زمان: مولتیویتامین عصر – آهن صبح.
تداخل دارویی آهن با منیزیم
منیزیم نیز مانند زینک و کلسیم با آهن در مسیر جذب روده رقابت دارد.
مصرف همزمان قرص آهن و منیزیم میتواند سطح جذب آهن را کاهش دهد و یکی از دلایل عدم پاسخ مناسب به درمان باشد—بهخصوص در افرادی که برای خواب، ریلکسیشن عضلانی یا ورزش منیزیم مصرف میکنند.
راهحل
- فاصله مصرف منیزیم و آهن: ۱.۵ تا ۲ ساعت.
- اگر منیزیم شب مصرف میشود، آهن باید صبح باشد.

تداخل دارویی آهن با مس و منگنز
مس و منگنز مستقیماً مسیر جذب آهن را مسدود نمیکنند، اما مصرف همزمان مکملهای معدنی با آهن میتواند تعادل ریزمغذیها را مختل کند.
وقتی بدن تلاش میکند این عناصر را همزمان پردازش کند، ممکن است جذب یا اثرگذاری آهن کمتر شود.
این مسئله در دوزهای بالا یا در افرادی که چند مکمل همزمان مصرف میکنند اهمیت بیشتری دارد.
راهحل
- بهتر است مس و منگنز در ساعات مختلف روز و جدا از آهن مصرف شوند.
تداخل دارویی آهن با ویتامین D
ویتامین D هیچ تداخل مستقیمی با آهن ندارد. اگرچه بسیاری از افراد نگران مصرف همزمان ویتامین دی و آهن هستند، اما این دو مکمل در مسیر جذب مزاحم یکدیگر نیستند.
تنها استثنا:
اگر مکمل ویتامین D شما همراه کلسیم باشد ← تداخل برقرار میشود و باید فاصله زمانی رعایت شود.
راهحل
- ویتامین D تکی را میتوان همزمان با آهن مصرف کرد.
- ویتامین + D کلسیم ← فاصله ۲ ساعت
تداخل قرص آهن و امگا 3
امگا ۳ هیچ اثری بر جذب آهن ندارد و مصرف همزمان قرص آهن و امگا 3 کاملاً مجاز است. این مکمل در مسیرهای لیپیدی متابولیزه میشود و تداخلی با مسیر جذب آهن ندارد.
نکته کاربردی
- برخی افراد برای کاهش تهوع ناشی از آهن، امگا۳ را در وعده دیگری مصرف میکنند، اما الزام ندارد.
تداخل دارویی آهن با ویتامین C
ویتامین C با آهن تداخل نداشته و جذب آهن را تقویت میکند. در واقع، مصرف همزمان قرص آهن با ویتامین C یکی از بهترین روشها برای افزایش اثربخشی درمان است. ویتامین C آهن فریک را به فرم فروس (قابلجذب) تبدیل میکند و میتواند جذب را چند برابر افزایش دهد.
راهحل
- آهن را همراه ۲۵۰–۵۰۰ میلیگرم ویتامین C مصرف کنید.
- آب پرتقال طبیعی یک جایگزین مناسب است.
تداخل دارویی آهن با داروهای رایج
تداخل دارویی آهن میتواند جذب آهن یا جذب داروی مصرفی را مختل کند و یکی از دلایل مهمی است که بعضی افراد با وجود مصرف منظم مکمل آهن، باز هم با کمبود آهن روبهرو میشوند.

در جدول زیر میبینید کدام داروها بیشترین تداخل را با آهن دارند و سپس هر مورد را بهطور کامل توضیح میدهیم.
| نام دارو / گروه دارویی | نوع تداخل | نیاز به فاصله؟ |
| آنتیبیوتیکهای کینولون (سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسین) | کاهش جذب دارو و آهن | بله (۲ ساعت قبل یا ۴–۶ ساعت بعد) |
| آنتیبیوتیکهای تتراسایکلین (تتراسایکلین، داکسیسایکلین) | تشکیل کمپلکس نامحلول | بله (۲ ساعت قبل یا بعد) |
| آموکسیسیلین | تداخل مستقیم کم، احتمال اختلال جزئی | بهتر است جدا مصرف شود. |
| مترونیدازول | تداخل مهم گزارش نشده | مصرف همزمان مجاز، در معده حساس بهتراست جدا مصرف شود. |
| فاموتیدین (و سایر H2-blockerها) | کاهش اسیدیته معده ← کاهش جذب آهن | بله (حداقل ۲ ساعت) |
| لووتیروکسین | کاهش شدید جذب دارو | بله (۴ ساعت فاصله الزامی) |
| آنتیاسیدها (منیزیم/آلومینیوم/بیکربنات) | مهار جذب آهن | بله (۲ ساعت) |
| NSAIDها (ایبوپروفن، ناپروکسن) | افزایش ریسک تحریک معده | بهتر است جدا مصرف شوند. |
| استامینوفن | تداخل مشخص ندارد. | مصرف همزمان معمولاً مجاز |
| ACEIها (کاپتوپریل، انالاپریل) | احتمال کاهش سطح آهن در طولانیمدت | بهتر است پزشک دوز را تنظیم کند. |
تداخل دارویی آهن با آنتیبیوتیکهای کینولون
(سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسین و…)
آهن با داروهای کینولون ترکیب شده و ساختار نامحلولی ایجاد میکند که باعث کاهش جذب هر دو ماده میشود؛ در نتیجه هم اثر آنتیبیوتیک ضعیفتر میشود و هم آهن کمتر جذب میشود. برای جلوگیری از این تداخل، داروی کینولون باید ۲ ساعت قبل از آهن یا ۴ تا ۶ ساعت بعد از آن مصرف شود.
تداخل قرص اهن با انتی بیوتیک های تتراسایکلین
(تتراسایکلین، داکسیسایکلین)
مصرف همزمان این داروها با آهن باعث تشکیل کمپلکس نامحلول میشود و از جذب آنتیبیوتیک و آهن جلوگیری میکند. این مسئله حتی در دوزهای پایین نیز اتفاق میافتد. بهترین راه این است که تتراسایکلین را ۲ ساعت جدا از آهن مصرف کنید.
تداخل قرص آهن و آموکسی سیلین
آموکسیسیلین تداخل شدیدی با آهن ندارد، اما در برخی افراد مصرف همزمان میتواند باعث کاهش جزئی جذب یا افزایش ناراحتی معده شود. برای کاهش احتمال این اثرات، بهتر است میان مصرف آهن و آموکسیسیلین حدود ۱–۲ ساعت فاصله قرار دهید.
تداخل دارویی آهن با مترونیدازول
تداخل مهمی میان آهن و مترونیدازول گزارش نشده و معمولاً مصرف همزمان مشکلی ایجاد نمیکند. با این حال، در افرادی که معده حساسی دارند، جدا کردن این دو دارو میتواند احتمال تهوع یا سوزش معده را کاهش دهد. فاصلهٔ ۱ ساعت برای اطمینان کافی است.
تداخل قرص آهن با فاموتیدین
فاموتیدین اسید معده را کاهش میدهد و از آنجا که آهن برای جذب به محیط اسیدی نیاز دارد، مصرف همزمان میتواند جذب آهن را کمتر کند. برای جلوگیری از این کاهش جذب، بهتر است فاموتیدین و آهن با فاصله حداقل ۲ ساعت مصرف شوند.
تداخل دارویی آهن با لووتیروکسین
این یکی از مهمترین تداخلات آهن است. مصرف همزمان باعث کاهش قابلتوجه جذب لووتیروکسین میشود و ممکن است دوباره علائم کمکاری تیروئید ظاهر شوند. حتماً باید میان مصرف لووتیروکسین و آهن حداقل ۴ ساعت فاصله قرار بگیرد.
تداخل دارویی آهن با آنتیاسیدها
(منیزیم هیدروکسید، آلومینیوم هیدروکسید، بیکربنات)
آنتیاسیدها اسید معده را خنثی میکنند و مانع تبدیل آهن به فرم قابلجذب میشوند؛ در نتیجه بخش زیادی از آهن بدون جذب دفع میشود. برای جلوگیری از این تداخل، آنتیاسید باید ۲ ساعت قبل یا بعد از آهن مصرف شود.
تداخل قرص آهن باNSAID ها
)ایبوپروفن، ناپروکسن و…)
این داروها مستقیماً جذب آهن را مختل نمیکنند، اما هردو ممکن است معده را تحریک کنند و مصرف همزمان احتمال تهوع یا درد معده را افزایش میدهد. بهتر است داروهای ضدالتهاب و آهن در وعدههای جداگانه مصرف شوند.
تداخل قرص اهن با استامینوفن
استامینوفن با آهن تداخل شناختهشدهای ندارد و مصرف همزمان معمولاً ایمن است. با این حال، در افرادی که معده حساسی دارند، بهتر است استامینوفن بعد از غذا و آهن در زمان دیگری مصرف شود تا احتمال ناراحتی گوارشی کمتر شود.
تداخل دارویی آهن با داروهای ACEI (کاپتوپریل، انالاپریل، رامیپریل)
این داروها ممکن است در مصرف طولانیمدت سطح آهن بدن را کاهش دهند، اما تداخل مستقیم با جذب آهن ایجاد نمیکنند. مصرف همزمان مانعی ندارد، ولی برای بیماران قلبی یا فشارخونی بهتر است سطح آهن دورهای بررسی شود.
قانون طلایی فاصلهها در تداخلات قرص آهن
در بیشتر تداخلات آهن، مشکل اصلی رقابت برای جذب یا کاهش اسیدیته معده است. پس با تنظیم فاصله زمانی میتوان بیش از ۹۰٪ تداخلها را کاملاً برطرف کرد. در جدول زیر، فاصله استاندارد مصرف آهن با مهمترین داروها و مکملها آمده است:
| گروه دارویی / مکمل | نمونهها | حداقل فاصله موردنیاز |
| کلسیم | شیر، ماست، پنیر، قرص کلسیم | ۲ ساعت |
| زینک / زینک پلاس | Zinc، Zink Plus | ۲ ساعت |
| مولتیویتامینهای دارای کلسیم/منیزیم/زینک | انواع مولتیویتامینها | ۲–۳ ساعت |
| لووتیروکسین | قرص تیروئید | ۴ ساعت |
| آنتیبیوتیکهای کینولون | سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسین | ۲ ساعت قبل یا ۴–۶ ساعت بعد |
| آنتیبیوتیکهای تتراسایکلین | داکسیسایکلین، تتراسایکلین | ۲ ساعت |
| آنتیاسیدها | منیزیم هیدروکسید، آلومینیوم هیدروکسید | ۲ ساعت |
| فاموتیدین و داروهای کاهش اسید معده | فاموتیدین، رانیتیدین، PPIها | ۲ ساعت |
| مولتیمینرالها | منیزیم، مس، منگنز | ۲ ساعت |
| NSAIDها | ایبوپروفن، ناپروکسن | نیاز قطعی ندارد اما بهتر است جدا مصرف شود. |
| استامینوفن | استامینوفن | فاصله ضروری نیست. |
نکته بسیار مهم درباره تداخلات آهن:
بیش از ۹۰٪ تداخلات قرص آهن تنها با رعایت فاصله زمانی برطرف میشوند. زیرا بیشتر داروها و مکملها یا با آهن رقابت جذب دارند یا اسیدیته معده را تغییر میدهند. با این حال چهار تداخل از نظر بالینی بسیار مهماند و باید جدیتر رعایت شوند: لووتیروکسین، آنتیبیوتیکهای کینولون، تتراسایکلینها و کلسیم.
همزمانی این موارد میتواند جذب آهن و حتی اثر خود دارو را بهشدت کاهش دهد، بنابراین رعایت فاصله استاندارد برای آنها ضروری است.
در صورت تمایل به خرید مکمل آهن خارجی اصل با قیمت مناسب، میتوانید به فروشگاه اینترنتی مدیناست مراجعه کنید. امکان تهیه انواع مکمل خارجی از سایت مدیناست فراهم است.
خرید انواع مکمل آهن از مدیناست

سوالات متداول درباره تداخل دارویی آهن
1) مصرف همزمان قرص آهن و ب کمپلکس مشکلی ایجاد میکند؟
خیر. ویتامینهای گروه B با آهن تداخل جذب ندارند و میتوان آنها را در یک روز مصرف کرد. اگرچه بهتر است قرص آهن ناشتا مصرف شود، بکمپلکس محدودیتی در این مورد ندارد و فاصله ۱–۲ ساعت کافی است.
2) آیا قرص آهن با زینک تداخل دارد؟
بله. خوردن قرص زینک و آهن باهم باعث کاهش جذب هر دو میشود، زیرا برای مسیرهای جذب در روده رقابت میکنند. بهترین روش، مصرف آنها با ۲ ساعت فاصله است.
3) آیا قرص آهن با امگا ۳ تداخل دارد؟
خیر. امگا ۳ بر جذب آهن اثر نمیگذارد و مصرف همزمان آنها مشکلی ندارد. فقط برای جلوگیری از دلبههمخوردگی، بهتر است امگا 3 همراه غذا و آهن با معده نسبتاً خالی مصرف شود.
4) مصرف همزمان ویتامین D و آهن در بارداری مجاز است؟
بله، ویتامین D با آهن تداخل جذب ندارد. زنان باردار فقط باید مکملهایی که حاوی کلسیم هستند را از آهن جدا مصرف کنند. برای اطلاعات تکمیلیتر پینشهاد میکنیم مطلب قرص آهن در بارداری را نیز مطالعه کنید.
5) مصرف همزمان قرص آهن و زینک پلاس چگونه است؟
زینک پلاس نیز مانند زینک ساده حاوی روی است و باید حداقل ۲ ساعت با آهن فاصله داشته باشد.
6) مصرف همزمان قطره آهن و شربت زینک مجاز است؟
بله، اما نباید همزمان مصرف شوند. قطره آهن و شربت زینک را با فاصله ۲ ساعت بدهید تا رقابت جذب پیش نیاید.
7) آیا قرص آهن با مترونیدازول تداخل دارد؟
خیر. تداخل بالینی مهمی بین آهن و مترونیدازول گزارش نشده است. میتوانند در یک روز مصرف شوند، اما برای جذب بهتر آهن، فاصله ۱–۲ ساعت رعایت شود.
8) آیا قطره آهن با استامینوفن تداخل دارد؟
خیر. استامینوفن با آهن تداخل ندارد و مصرف همزمان آنها بیخطر است.
9) بعد از خوردن قرص آهن چه چیزهایی نباید خورد؟
تا ۱–۲ ساعت بعد از مصرف آهن از شیر و لبنیات، قهوه، چای، تخم مرغ، غلات کامل، اسفناج و مکملهای کلسیم یا زینک پرهیز کنید؛ این مواد جذب آهن را بهطور محسوسی کاهش میدهند.



